ابو القاسم سلطانى

153

دايرة المعارف طب سنتى ( گياهان دارويى ) ( فارسى )

( 9 * ) - قرحه مرطوب سر ، قراع عسلى ، شيرينك ، شهديه ، كچلى فاووس ، سعفه كچلى Tinea favosa . ( 10 * ) - نخاله يا نخاليه ، پيتريازيس بيمارى جلدى است كه در آن پوست بدن به صورت فلس درمىآيد . ( 11 * ) - قلاع ، بثور الفم ، برفك ، آفت ، فرانسه Aphte ، انگليسى Aphthae ( 12 * ) - طرش ، كرى و كم‌شنوائى . ( 13 * ) - در اصل لوزدمريرا . ( 14 * ) - ايرسا Iris germanica L , Iris florentina ( 15 * ) - حمول ، شياف رحمى ، كه از طريق وازن مصرف مىشده است Suppository ( 16 * ) - مشيمه ، كيسه آب ، داخلىترين غشاء دربرگيرنده جنين Amnion ( 17 * ) - قرحهء الساعيه ، قرحه آكله ، به قرحه‌هاى كارسينومى نظير Rodent ulcer يا قرحه يعقوب Jacob's ulcer يا هر زخم جابه‌جاشونده و دونده نظير Serpiginous ulcer كه در جاى خود شفا مىيابد و در جاى ديگر ظاهر مىشود . ( 18 * ) - شقاق عارض از برد ، ترك‌خوردگى ناشى از سرما . ( 19 * ) - روغن فرار ، اسانس . Code - 408 بادام كاغذى Amygdalus communis L . Var . fragilis ( Borkh ) Focke بادام كاغذى يكى از واريته‌هاى بادام معمولى و نوع اصلاح‌شده آن مىباشد . قديم‌ترين ماخذى كه نام آن آمده است كتاب مخزن الادويه مىباشد . عقيلى خراسانى ضمن شرح لوز مىنويسد . . . بعضى انواع بادام كه پوست آن رقيق نازك مىباشد كه به دست شكسته و جدا مىگردد آن را بادام كاغذى مىنامند مغز آن لطيف‌تر و شيرين‌تر . . . ( مخزن الادويه 513 ) . اين نوع بادام كه آن را بادام منقّا و بادام خاتونى نيز مىنامند خواص آن مانند بادام معمولى است كه در اين كتاب ضمن شرح لوز آمده است . مراجعه شود به كد شماره 406 . Code - 415 بخورك Amygdalus lycioides Spach . Var . horrida ( Spach ) Browicz ميوه چند نوع از انواع Amygdalus را بخورك ناميده‌اند اين فرم تحريف‌شده بخرك طب سنتى مىباشد كه به ميوه‌هاى لوزبرى اطلاق مىشده است امروزه نيز در عطاريها ميوه‌هاى Amygdalus scoparia Spach را بخورك مىنامند كه يكى از اقلام مهم صادراتى ايران است . Code - 419 لوزبرى Amygdalus scoparia Spach درخت يا درختچه‌اى است بومى و منحصر به ايران كه در كرمانشاهان ، لرستان و بختيارى ، ارتفاعات فارس ، كرمان ، بلوچستان ، اصفهان و يزد به‌طور وسيعى پراكنده است ، داراى شاخه‌هاى صاف و براق مىباشد . قديم‌ترين ماخذى كه به آن اشاره شده است صيدنه مىباشد ، ابو ريحان ذيل لوز مىنويسد :